Ali Cengizkan

1954 yılında Ankara’da doğdu. Orta ve Lise öğrenimini TED Ankara Koleji’nde (1966-1973); Mimarlık lisans (1978), yüksek lisans (1980) ve doktora (2000) çalışmalarını ODTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nde tamamladı. 1981 yılında eğitim asistanı unvanıyla katıldığı ODTÜ Mimarlık Bölümü kadrosunda uzun yıllar 3. yıl tasarım stüdyolarında tasarım eğitmeni ve koordinatör olarak görev yaptı. 1994-1998 yılları arasında ODTÜ Mimarlık Bölümü Başkanı görevini üstlendi: İç yönergelerin üretimi; komisyon ve komitelerin kurulması; kararların kayıtlı hale gelmesi; Türkiye üniversiteleri Mimarlık Bölüm Başkanları İletişim Grubu’nun (MOBBİG) kurulması; birime ait alt birim ve ödül düzeneklerinin oluşturulması bu dönemde ortaya çıktı ve gelenekselleşti. 2002 yılında Yardımcı Doçent, 2003 yılında Doçent, 2011 yılında Profesör unvanlarını aldı. Üniversite Disiplin Komitesi ile Üniversite ve Fakülte ölçeğinde çeşitli kurullar ve komisyonlarda görev aldı; en son Ağustos 2012 - Ağustos 2015 tarihleri arasında da ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dekanı olarak görev yaptı. Ayrıca üyesi olduğu TMMOB Mimarlar Odası, SANART, Edebiyatçılar Derneği, Mimarlar Derneği 1927 gibi ulusal, CICA, docomomo-int ve ENHR gibi uluslararası meslek örgütü, dernek, toplumsal kurumların komitelerinde, komisyonlarında görev aldı. Türkiye docomomo_tr'nin 14 kurucusundan biri. Üç yıl Türkiye’yi Avrupa Mimarlar Birliği ACE’de temsil etti (2009-2012); şu anda YÖK Mimarlık Alanı Denklik Komitesi Başkanı (2015).

ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nin 1975 yılından beri yayınlamakta olduğu, uluslararası ortamda tanınırlığı olan iki dilli, yılda iki sıklığında yayınlanan bilimsel araştırma dergisi ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi / METU Journal of the Faculty of Architecture (kısaltmalarıyla ODTÜ MFD / METU JFA) dergisi Derleyen’liğini (Editör) 11 yıl boyunca üstlendi; 14 yıl da Yazı Kurulu üyeliği yaptı. ODTÜ MFD’nin bu dönemde tanınırlığı arttı; dünyada bilinen ve desteklenen, pek çok araştırma veritabanı ve indeksleme kuruluşu tarafından izlenen bir Dergi konumuna geldi.

Mimari tasarım eğitimi, eleştiri ve değerlendirme alanlarında yoğunlaşan ilgi ve araştırma alanları, konut ve kent tarihi, özelde Ankara’nın kentleşme tarihi ve konut yerleşimlerinin oluşumu, konut tasarımı, farklı ölçekteki epistemik odaklara yöneldi: Yer-mekân ikilemi; yer-iktidar ilişkileri; yaşam biçimi ve sürdürülebilirlik; tasarım ve yaratıcılık; söylemsel egemenlik ve politik iktidar, bunlardan birkaçı.

İnsanların olduğu kadar kurumların da belleklerini önemsiyor ve doğru yönetişimi hedeflemek gerektiğini düşünüyor. Mimarlık ve tasarım alanlarının bir kültür olduğunu hatırlandığında, belleklerin nasıl yaratıcılığı teşvik edeceği anlaşılabilecek, diye düşünüyor. Yayını da bu nedenle önemsiyor; bugüne kadar pek çok makale ve kitap yayınladı. “Ankara'nın İlk Planı 1924-25 Lörcher Planı: Kentsel Mekan Özellikleri, 1932 Jansen Planı'na ve Bugüne Katkıları, Etki ve Kalıntıları” kitabı Sedat Simavi 2004 Sosyal Bilimler Ödülü’nü; “Çağa Yerleşmek 1: Mübadele Konut ve Yerleşimleri” kitabı Türk Tarih Kurumu 75. Yıl Kitap Ödülü’nü; “Mimar Kemalettin ve Çağı: Mimarlık / Toplumsal Yaşam / Politika” adıyla derlediği kitap Yunus Nadi 2010 Sosyal Bilimler Ödülü’nü kazandı. Mimarlıkla birlikte yürüttüğü ve yaratıcılıkta kardeş olduklarını düşündüğü şiir alanında da bugüne kadar 10 şiir kitabı, 1 poetika kitabı, 7 çeviri şiir kitabı; pek çok derlemesi yayınlandı; kendi şiirleri yabancı dillere çevrildi.

Kurumların, belli değerler etrafında uzlaşan-anlaşan-kaynaşan insanlardan oluşan varlıklar olduğunu düşünüyor. Dolayısıyla, bir kurumun değerini o kuruma katkıda bulunan üyelerin tikel alanlardaki niteliklerinin yüksek olması yükseltmiyor; eşzamanlı olarak Kurum’un değerler sistemini durmadan yenilemek, çağa uymasını sağlamak; kuruma yeni katılan üyeleri, bu değerler sistemiyle tanıştırmak ve kaynaştırmak, asli görevler arasında olmalı, diye de ekliyor. TED Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde bu yargı, beklenti ve bakışın mimarlık-planlama-tasarım alanlarına düşürdüğü ışıkla hizmet ediyor.