Kadim Ormanların Dilinden Çevre Etiği Felsefesi

Danışmanlığını, anlatıcılığını ve metin yazarlığını Dr. Ercan Oktan ile birlikte yaptığımız KADİM Belgeseli, 2017 Bahar Yarıyılında Lisans düzeyinde vermeye başladığım Sosyal Çevre Etiği dersinin konularını içeren uzun soluklu bir çalışma. Kadim dostum Ercan ile hem Doğal Yaşlı Ormanlar hem de Çevre Etiği Felsefesini Anadolu'da gezdiğimiz birçok yörede hayatın içinden dinlemeye çalışıyoruz. Bu çalışma, hazırlanan iki ayrı kitabın da kaynağı aynı zamanda. İlki, belgeselin formatıyla özdeşleşen bir kitap. Diğeri ise, her bölümün temelini oluşturan düşüncelerden örülü, çevre etiği felsefesi üzerine daha çok edebi bir eser.

Bu belgeselin basın metni ise şöyle:

"Dünyada Özellikle Amazon Ormanları, Orta Afrika Ve Uzakdoğu'daki Tropik Yağmur Ormanlarının Dışında, Kuzey Anadolu Ormanlarının da dâhil Olduğu Ilıman İklim Yağmur Ormanları Yaşlı Ormanlar ve Anıt Ağaçlar, tarihe tanıklık eden en uzun ömürlü canlılardır. İnsanlarla bir arada yaşamakla birlikte onların etkisinden de en az etkilenen ve kendi özelliklerini koruyabilen yaşam alanlarıdır. Tek tek bireyler halinde şehir merkezlerinde dahi bulunduğu gibi, büyük orman parçaları olarak özellikle Karadeniz Bölgesi'nin farklı yerlerinde varlıklarını sürdürmektedirler. Tanıklık ettikleri bu uzun zaman dilimi, daha önce yaşamış ve şu anda yaşayan birçok toplumun kimliğinin kodlarını da bugüne taşımıştır.

Yaşayan müze olarak adlandırılmayı hak eden Anadolu'da, kadim ağaçların tanık olduğu yaşantıların izinleri takip ediyoruz.
Anlatıcılarımız, orman mühendisi iki bilim adamı. Yirmi yıllık çalışmalarını, gözlemlerini birçok bilim insanının birikimiyle buluşturarak, Anadolu'nun her gün yaşanılan ama bir o kadar da gizli kalmış hikâyelerini, yepyeni bir dille anlatıyorlar.

Her bölümde, çevresine asırlarca tanıklık etmiş anıt ağaçların hikâyelerinden yola çıkıyorlar ve kimi zaman önünden geçip gittiğimiz bir binadan ya da dilimize yerleşmiş bir kelimeden geçmişe ait sahneleri kovalıyorlar.

Doğal yaşlı ormanlar ve etik felsefeyi bazen bir köylüyle bazen de bir anıt ağaçla sohbet ederek anlatıyorlar.

Kadim varlıklar olan doğal yaşlı ormanlar ve anıt ağaçlar üzerine çalışan bu iki bilim adamı, aynı zamanda doğa eğitimi ve bilinç üzerine deneyimlerini de bu çalışma içerisinde harmanlayarak, yalnızca genel kültür bilgisi vermenin ötesinde bu varlıkların insanla olan ilişkisini hem botanik hem de kültürel açısından sunuyorlar. İçselleştirdikleri doğa felsefeleri, çoğu zaman yakınından geçtiğimiz veya değer verdiğimiz bu hazinelerin asırlar içerisinde geldikleri ve şahit oldukları kuşakları daha iyi tanımasına yardımcı olacaktır.

Yaptıkları çalışmaları bu belgesel ile bir adım öteye taşıyan kadim iki dost, aslında ön çalışmanın çoğunu yıllara yaymış da denilebilir. Ancak, belgeselin belgelemekten öteye, keşfetmeye ve bunu kısa sürede paylaşmaya fırsat veren koşulları sayesinde ekip, belirli bir ön çalışma ile olası yeni anıt ağaçları keşfedip, bu ağaçlar ve ormanlar ile tarih boyunca olagelenler ve şimdi yaşayan insanlar arasındaki kültürel bağları araştırmaktadır.

Kadim Belgeseli, Her Cumartesiyi Pazara bağlayan gece saat 00.30'da TRT Haber'de yayınlanmaktadır."

İlerleyen bölümlerde 2017 Bahar döneminde Sosyal Çevre Etiği dersini alan öğrencilerimi de bu çalışmada görebileceksiniz.